~ MULA SA BAUL ~
by Ang Mang-aawit

"Ang Pilipina at ang Binibining Pilipinas"
PART II

Alam ba ninyo na nang matapos ang Miss Universe 1976 ay sangkatutak na mga Pilipino ang galit kay Elizabeth de Padua dahil hindi siya nakuha bilang semi-finalist (Top 12) sa taong iyon ng Miss Universe na ginanap sa Hongkong? Halos lahat kaming mga "pageant fans" ay muntik nang maghuramentado at inaabangan ang pagbaba ni Elizabeth sa Manila International Airport para batuhin ito ng bulok na kamatis nang dahil lamang sa kapalpakan niya sa Hongkong! Malamang sasabihin ninyo ngayon na napakalupit naming mga "pageant fans" noong panahong 'yon pero masisisi n'yo ba kami kung ganu'n ang aming naging reaksyon?

Ganito kasi 'yon . . .

Napakahusay at napakagaling talaga ng Pilipina noong mga panahong iyon. Parang Miss Venezuela ngayon ang success rate ng Miss Philippines noon. Biruin ninyo, 1967 ay naging semifinalist si Nini Ramos sa Miss International. Sinundan ito ng magandang performance ni Binky Montinola sa 1968. Pagkatapos, dumating ang 1969 na kung saan ay hinirang si Gloria Diaz bilang Miss Universe ng taong iyon. MISS UNIVERSE! M-I-S-S---U-N-I-V-E-R-S-E-! E, Diyos ko naman! Isa sa mga mahalagang taon ang 1969 dahil sa "moon landing" ng Amerika kung kaya't hinding-hindi talaga makakalimutan si Gloria at ang kanyang pagkapanalo sa MU. E, talaga namang "may I celebrate to death" kaming mga "pageant fans" noong taong ito dahil siyempre, naging Miss Universe nga ang Pinay! Sa awa ng Diyos ay hindi naman ito naging huling "victory" ng Pilipinas dahil nasundan pa ito ng isa pang korona sa sumunod na taon. Aba'y naging Miss International ang magandang Ilonggang si Aurora "Au-au" Pijuan! Diyos ko naman! Ayaw talagang paawat ang Pinay! Pagkatapos, naging mga placers pa ang mga sumunod na kandidata ng Pilipinas tulad nina Evelyn Camus (1971 Miss International), Yolanda Dominguez (1972 Miss International) at Evangeline Reyes (Miss World 1972).

Akala naming mga "pageant fans" ay tapos na ang mga maliligayang araw namin pero, mga kapatid . . . hindi! The following year ay naging Miss Universe na naman ang Pilipinas in the person of Margarita Moran, naging 1st RU si Evangeline Pascual sa Miss World (although hindi pa hawak ng BPCI ang MW-Philippines franchise dahil taga-Miss Republic of the Philippines pa ang winner ng MW at this time at saka sinundan pa ito ng Mutya ng Pilipinas hanggang 1990 bago napunta sa BPCI the following year), Ist RU si Nanette Prodigalidad sa Miss Maja at 4th RU si Marilen Ojeda sa Miss International. Tingnan n'yo naman, mga kapatid! Sinong "pageant fan" ang hindi maloloka sa tagumpay ng mga Pilipina natin sa panahong ito? During this time, damang-dama namin ang tunay na galak at tuwa ng isang pagiging "pageant fan". Parang napapawi ang hirap at pagod mo sa pagsusuporta ng 'yong kandidata.

At dahil masaya ang lahat ng Pinoy sa performance ng Pilipina sa international arena ay ginanap naman ang Miss Universe dito sa Pilipinas bilang isang pagdiriwang ng dalagang Pilipina. Ito'y pinamunuan ni dating First Lady Imelda Romualdez Marcos. Diyos ko! Napaka-bongga talaga ng reception ng Pilipinas sa mga MU delegates. Biruin ninyo, ang Folk Arts Theater ay ipinundar sa loob lamang ng 72 days! At ang Baranggay Day . . . Diyos ko! Ang mga delegates ay pinatira sa mga pamamahay ng mga mayayamang Pilipino natin! Ang preliminary swimsuit segment ay ginawa pa sa Westin Philippine Plaza na siyang ubod ng ganda noong panahong iyon. Ang backdrop ng stage ng Miss Universe ay may mga "mother of pearl" designs. Si Bob Barker at ang majority ng mga male judges ay napasuot ni Mdme. Imelda ng barong-tagalog; maging sa mga kababaihan ay naka-mestiza dresses naman sila. Napakahusay din ng format ng Miss Universe. Nagpakitang gilas ang mga top PMA'ers batin bilang mga escorts, maging ang mga usherettes ng pageant. Ang "Pangkat Kawayan" ay napaka-inventive ng dating at napaka-sosyal naman ng "Singkil" na talagang ikinatuwa ng mga dayuhan. ALL IN ALL, IT WAS A STUDIED REFLECTION OF TRUE FILIPINISM. Kaya ang tema ng Miss Universe 1974 ay "Filipiniana". Ang husay talaga ni Mdme. Imelda na mag-organize ng pageant. At meron pa! Ang Miss Universe ay may special prize na galing kay Mdme. Imelda. Ito'y ang "Maria Clara" statue na kung saan ay ginawa mula sa 3,700 Philippine shells! Ganito ka-"bongga" ang Miss Universe noon sa Pilipinas, mga kapatid! Napakagara! IT WAS ONE OF THOSE MOMENTS WHERE YOU TRULY FELT PROUD AS A FILIPINO! Walang ibinatbat ang 1994 edition natin dahil "low-budgeted" na 'yon, 'ika nga. Pati nga si Gloria Diaz ay medyo naging "low-budgeted" na rin ang dating sa taong 1994 dahil nasobrahan naman ito sa pagiging natural at simple. Ni isang katiting na perlas na hikaw ay walang isinuot ang dating Miss Universe. Sana'y pinahiram na lamang siya ni Armida Siguion-Reyna ng mga alahas sa mga sandaling 'yon nang sa ganu'n nama'y hindi siya nagmukhang kawawa. Ipinagtabi pa naman siya kay Margie Moran na napakaglamorosa ng dating, 'di ba?

Anyway, 1974 ay naging semifinalist si Guada Sanchez sa Miss Universe at sinundan pa ito ng 4th RU placement ni Chiqui Brosas sa El Salvador naman sa taong 1975. Tapos, bigla na lamang naputol ang lahat ng mga kasiyahan naming mga "pageant fans" nang hindi makuha si Elizabeth bilang semifinalist sa MU 1976. Diyos ko naman! Sa'n ba nagkamali ang bruha? Sa Hongkong pa man din ang MU, e nasa Asia din naman 'yan ano? Aba'y kokonti lang naman ang ipinagkaiba ng kultura ng mga Intsik sa mga Intsik sa Pilipinas a. Eh, baket? Hindi ba nakiusisa si Elizabeth sa "Ongpin" o "Chinatown" ng Maynila? Matalino naman ang bata dahil Summa Cum Laude ito sa UP, ano? Grrrr!

Mula sa taong 1976 hanggang sa mga sumunod pang mga taon ay unti-unti nang nawala ang kinang ng isang Pilipina sa MU. Kaya, sa Miss International na lamang na medyo nag-"concentrate" ang mga "pageant fans". At hayun! Nanalo nga si Melanie Marquez sa taong 1979. Subalit, sa mga nagdaang taon ay unti-unti nang naglaho ang bango ng Pilipina sa Miss Universe at Miss World. Naging "hit or miss" na tuloy ang sistema ng Philippine pageant industry sa pagpili ng mga winners. Sa kasamaang palad ay dito na nag-umpisang sumulpot ang mga nananalong binibini na mga mukhang yaya, labandera, komedyante, istapadora, garutay, atbp.

Sa pagsapit ng mid-90's ay unti-unti na ring nawala ang kinang ng Pilipina sa Miss International kung kaya't nag-umpisa na ring sumali ang Pilipina sa mga minor pageants. Sa awa ng Diyos ay nananalo naman tayo. Itinanghal si Joanne Santos bilang Miss Tourism International (Macau Version) noong 1997, si Maricar Balagtas bilang Miss Globe 2001, si Michelle Reyes bilang Miss Tourism World 2002, si Tintin Alzar bilang Miss Tourism Intl (Black Sea) noong 2002 at marami pang iba.

Ngayon, eto ang mga katanungan: Paano na kaya kung tuluyan na rin mawala ang kinang ng Pilipina sa mga minor pageants na sinasalihan nito? Saan pupulutin ang bagong Pilipina? Ano ang magiging kahihinatnan ng ating Philippine beauty industry? Babalik na rin ba kaya tayo sa pang-"sitio" o pang-"baranggay" na patimpalak? Diyos ko! H'wag naman Po sana.

Kayo, mga kapatid kong "pageant fans" sa "new generation" na ito, anu-ano ang inyong mga kasagutan?